نقطه اشتعال گازوئیل، دمایی است که در آن سوخت بخار کافی تولید می کند تا در مجاورت هوا و یک منبع جرقه یا شعله، برای لحظه ای شعله ور شود. برای گازوئیل خودرویی مطابق استاندارد EN 590، حداقل نقطه اشتعال 55 درجه سانتی گراد است. مقدار واقعی محصول می تواند متفاوت باشد و باید از روی مشخصات فنی همان محموله بررسی شود. در ادامه این مقاله از بازرگانی کاویان تجارت، اهمیت این عدد در حمل، بارگیری، تخلیه و خرید عمده گازوئیل را بررسی می کنیم.
نقطه اشتعال گازوئیل چیست؟
نقطه اشتعال یا Flash Point یکی از شاخص های مهم برای ارزیابی رفتار آتش گیری یک مایع سوختی است. این دما به معنی آتش گرفتن خودکار گازوئیل نیست؛ بلکه نشان می دهد سوخت در آن دما بخار کافی برای تشکیل مخلوط قابل اشتعال با هوا ایجاد می کند و برای شعله ور شدن، منبع اشتعال خارجی لازم است.
هرچه این دما پایین تر باشد، کنترل خطر آتش در زمان نگهداری و حمل اهمیت بیشتری پیدا می کند. البته ارزیابی ایمنی فقط به نقطه اشتعال محدود نمی شود و عواملی مانند دمای محیط، نشتی، تهویه و وجود منابع جرقه نیز اهمیت دارند.
نقطه اشتعال گازوئیل چند درجه است؟
در استاندارد EN 590، حداقل نقطه اشتعال گازوئیل 55 درجه سانتی گراد است. برای تعیین این ویژگی، روش هایی مانند EN ISO 2719 و ASTM D93 مورد استفاده قرار می گیرند. بنابراین، اگر قصد خرید گازوئیل دارید، بهتر است به جای اتکا به یک عدد عمومی، مقدار واقعی ثبت شده در برگه آنالیز همان محموله را بررسی کنید.
| مشخصه | مقدار یا روش متداول |
|---|---|
| نقطه اشتعال گازوئیل مطابق EN 590 | حداقل 55°C |
| روش آزمون رایج | EN ISO 2719 |
| روش ASTM رایج | ASTM D93 |
| ماهیت نقطه اشتعال | شروع قابلیت شعله وری بخارات با منبع اشتعال خارجی |
چرا نقطه اشتعال گازوئیل هنگام حمل اهمیت دارد؟
گازوئیل هنگام حمل در تانکر یا مخزن در معرض تغییرات دما، لرزش و عملیات بارگیری و تخلیه قرار می گیرد. نقطه اشتعال یکی از مشخصه هایی است که برای ارزیابی خطر آتش و تعیین شرایط جا به جایی مورد استفاده قرار می گیرد. در حمل و نقل مواد خطرناک، طبقه بندی محصول و الزامات آن باید بر اساس مشخصات واقعی محموله انجام شود. برای مثال، گازوئیل با شناسه UN 1202 در چارچوب ADR در کلاس 3 قرار می گیرد.
در عمل، این موضوع روی مواردی مانند موارد زیر اثر می گذارد:
- انتخاب وسیله حمل باید با مشخصات محموله سازگار باشد.
- مخزن و تجهیزات بارگیری باید برای جا به جایی فرآورده نفتی مناسب باشند.
- عملیات بارگیری و تخلیه باید تحت کنترل منابع جرقه و الکتریسیته ساکن انجام شود.
- اسناد حمل باید مشخصات صحیح ماده و طبقه بندی مربوط به آن را داشته باشند.
- اگر ترکیب یا استاندارد سوخت تغییر کند، ممکن است شرایط حمل نیز تغییر کند.
برای حمل های بین المللی نیز باید مقررات مسیر و مقصد در زمان حمل بررسی شود.
نقطه اشتعال چه اثری بر تانکر، بارگیری و تخلیه دارد؟
نقطه اشتعال تنها معیار انتخاب تانکر نیست، اما اطلاعات آن برای مشخص شدن الزامات حمل اهمیت دارد. در زمان بارگیری، تجهیزات، شیلنگ ها، شیرها و اتصالات باید مناسب فرآورده نفتی باشند و احتمال جرقه و نشتی کنترل شود.
برای خریداران عمده، بهتر است قبل از اعزام تانکر، مشخصات فنی محموله، SDS و شرایط تحویل از فروشنده دریافت شود. این کار احتمال اختلاف میان مشخصات اعلام شده و محصول تحویلی را کاهش می دهد.
حتما بخوانید: گوگرد گازوئیل بیشتر باشد چه اتفاقی می افتد؟ بررسی اثر آن بر سوخت (کلیک کنید)
تفاوت نقطه اشتعال با خوداشتعالی و دمای آتش چیست؟
در اغلب محصولات پتروشمی این سه مفهوم گاهی به جای یکدیگر استفاده می شوند، در حالی که معنای یکسانی ندارند.
- نقطه اشتعال: دمایی است که بخار کافی برای ایجاد مخلوط قابل اشتعال با هوا تولید می شود و برای شعله ور شدن، منبع خارجی مانند جرقه یا شعله لازم است.
- دمای خوداشتعالی: دمایی است که ماده می تواند بدون نیاز به منبع اشتعال خارجی، در شرایط مناسب شروع به احتراق کند. OSHA این دو شاخص را جدا از یکدیگر برای ارزیابی خطر آتش در نظر می گیرد.
بنابراین وقتی گفته می شود «نقطه اشتعال گازوئیل 55 درجه است»، نباید نتیجه گرفت که گازوئیل در 55 درجه خود به خود آتش می گیرد. این عدد، یک شاخص مربوط به تشکیل بخارات قابل اشتعال و واکنش آنها در برابر منبع اشتعال خارجی است.
هنگام خرید عمده گازوئیل چه مشخصاتی را بررسی کنیم؟
در خریدهای عمده، قیمت گازوئیل به تنهایی معیار مناسبی برای مقایسه دو محموله نیست. کیفیت و مشخصات فنی باید با نیاز مصرف کننده و شرایط حمل هماهنگ باشند.
پیش از نهایی کردن سفارش بهتر است این موارد بررسی شوند:
- نقطه اشتعال و روش آزمون
- استاندارد و گرید محصول
- برگه آنالیز یا Certificate of Analysis
- برگه اطلاعات ایمنی یا SDS
- شاخص هایی مانند چگالی، عدد ستان، گوگرد و میزان آب
- شرایط تحویل و مسئولیت حمل
این بررسی ها برای خرید مقادیر بالا اهمیت بیشتری دارند، چون اختلاف جزئی در مشخصات یک محموله چند ده هزار لیتری می تواند در هزینه، فرآیند مصرف و حتی الزامات حمل اثر بگذارد.
همچنین بخوانید: ویسکوزیته گازوئیل – عدد مهم که نباید در آنالیز سوخت نادیده گرفت (کلیک کنید)
چک لیست حمل ایمن گازوئیل
پیش از ارسال یک محموله گازوئیل، این کنترل های ساده می توانند خطاهای عملیاتی را کاهش دهند:
مشخصات محصول ← بررسی نقطه اشتعال و SDS ← تطبیق وسیله حمل ← کنترل تانکر و اتصالات ← بارگیری کنترل شده ← تکمیل اسناد حمل ← بازرسی هنگام تخلیه
نکته مهم این است که نقطه اشتعال پایین تر همیشه به معنی «سوخت نامناسب» نیست؛ معیار درست، تطابق مشخصات محصول با استاندارد، کاربرد و مقررات حمل مربوط به همان محموله است.
جمع بندی
نقطه اشتعال گازوئیل شاخصی برای مشخص کردن دمایی است که بخارات سوخت در مجاورت هوا و یک منبع اشتعال خارجی قابلیت شعله ور شدن پیدا می کنند. برای دیزل مطابق EN 590، حداقل این مقدار 55 درجه سانتیگراد است، اما عدد واقعی هر محموله باید از اسناد فنی همان محصول بررسی شود.
در حمل گازوئیل، این مشخصه به دلیل ارتباط با طبقه بندی مواد خطرناک، انتخاب شرایط حمل و کنترل ریسک آتش اهمیت دارد. برای خرید عمده نیز بهتر است نقطه اشتعال در کنار سایر شاخص های کیفی، استاندارد محصول، برگه آنالیز و شرایط تحویل بررسی شود.
برای استعلام مشخصات فنی و خرید عمده گازوئیل، می توانید مشخصات مورد نیاز، حجم سفارش و محل تحویل را با واحد فروش مطرح کنید تا محصول متناسب با نیاز مصرف و شرایط حمل پیشنهاد شود. همین حالا با بازرگانی کاویان تجارت تماس بگیرید.
سوالات متداول
- آیا گازوئیل در دمای 55 درجه خود به خود آتش می گیرد؟
خیر. در نقطه اشتعال، بخارات سوخت در حضور منبع اشتعال خارجی قابلیت شعله ور شدن پیدا می کنند. - آیا نقطه اشتعال همه گازوئیل ها دقیقاً 55 درجه است؟
خیر. این عدد برای برخی استانداردها حداقل تعیین شده است و مقدار واقعی هر محموله می تواند بیشتر باشد. - برای اندازه گیری نقطه اشتعال گازوئیل از چه روشی استفاده می شود؟
روش هایی مانند ASTM D93 و EN ISO 2719 برای تعیین نقطه اشتعال گازوئیل کاربرد دارند. - چرا نقطه اشتعال در حمل گازوئیل مهم است؟
زیرا در ارزیابی خطر آتش، طبقه بندی ماده و تعیین برخی الزامات جا به جایی مورد استفاده قرار می گیرد. - هنگام خرید عمده گازوئیل، نقطه اشتعال را از کجا بررسی کنیم؟
بهترین مرجع، برگه آنالیز همان محموله به همراه روش آزمون و استاندارد محصول است.
بدون دیدگاه